Herman Brusselmans heeft de naam van dik hout planken te zagen. Jammer genoeg is dat wat hij in Van drie tot zes daadwerkelijk doet. Zijn roman over Willem Zundap, net als veel andere personages in het werk van Brusselmans niet geheel geslaagd in het leven, kookt hij volgens een beproefd recept: weinig subtiele man schoffeert zich door het leven; drinkt obstakels uit de weg, behalve de vrouwelijke: die gunt hij zijn genoegens. Brusselmans bedient zich daarbij als altijd van zijn handelsmerk: ‘de gedachtebaggerstroom’, een persoonlijke interpretatie van ‘the stream of consciousness’.

Dit keer sleept die vloed het beschimpen van autobiografisch proza – lees hoe Zundap van zijn leven een boek tracht te maken en kritiek van de redacteur van Prometheus moet verduren; een fikse dosis schijnbelezenheid –met Edgar Allen Poe als teksttest – en het gebazel en gestook in nachtelijke praatprogramma’s – waarin je wel heel ver moet gaan wil je van de zender gehaald worden – over de bladzijden.

Brusselmans basht er in Van drie tot zes weer vrolijk op los. Nogal wat vrouwen, figurante personages met of zonder beroemde namen, en BN-, BV- en BW’ers (Bw’er = Bekend Wereldburger) moeten het ontgelden.

Tot zover is het allemaal heel erg Brusselmans: rauw, grof en dynamisch. Maar Van drie tot zes wil maar niet hilarisch worden en hilarie is Brusselmans geheime wapen. Hilarie verontschuldigt ongenuanceerdheden, het maakt vrouwonvriendelijkheid pruimbaar. Deze nieuwe Brusselmans is een pessimistisch en zwartgallig boek. De schrijver knipoogt nog wel, maar het lachen lijkt hem vergaan. In Van drie tot zes mist de ironie zijn ironische werking. Zundap is zielig, maar hij houdt hoop en dat is verontrustend. Hij is geen held, geen anti-held, zelfs geen romanheld. Hij is een sneu type, dat zichzelf overschreeuwt, maar dan welk Brusselmans-personage ook.

Maar onder de genuanceerdheid en het verbale geweld herbergt Van drie tot zes een ode aan de muzen. Zonder muze geen ijle inspiratie en dus geen ware kunst. Maar één droommeisje maakt nog geen muze. Het is pijnlijk om tussen de regels door te vermoeden dat Herman Brusselmans zijn muze mist; zijn Van drie tot zes mist de adem van de geest.

Op dinsdag 3 mei houdt de Openbare Bibliotheek in samenwerking met ‘Het Beschrijf’ een aflevering van het boekenprogramma ‘De Oogst van het Seizoen’ in het Brugse Concertgebouw. Daarbij worden auteurs uitgenodigd die pas een nieuw boek hebben uitgebracht. Kurt Van Eeghem leidt de avond in goede banen. De aanwezige auteurs zijn Herman Brusselmans, Christophe Deborsu, Peter Holvoet-Hanssen en Noëlla Elpers.

Herman Brusselmans heeft met ‘Van drie tot zes’ opnieuw een typische Brusselmans-roman neergepend vol droge zwarte humor. ‘Van drie tot zes’ vertelt het liefdesverhaal van de onfortuinlijke Willem Zundap.

Het koppel Peter Holvoet-Hanssen en Noëlla Elpers komt er eveneens samen hun nieuwste stukken voorstellen. Antwerps stadsdichter Peter Holvoet-Hanssen bundelde voor “De reis naar Inframundo” een bloemlezing van zijn achttienjarig verzameld dichtwerk. Jeugdschrijfster Noëlla Elpers stelt met ‘Vuurkraal’ het vervolg voor op ‘Dolores’. Na “Vuurkraal” zal nog een derde deel volgen die de trilogie moet vervolledigen.

RTBF-journalist Christophe Deborsu is de opvallende laatste gast op ‘De Oogst van het Seizoen’. Als journalist voor zowel VRT als RTBF is Deborsu de ideale man om een Waalse kijk op Vlaanderen te geven. In ‘Dag Vlaanderen!’ worden op een grappige manier antwoorden geformuleerd op controversiële vragen als “Hoe hebben de Walen de Vlamingen rijk gemaakt?”, “Waarom zijn Vlamingen in Waalse ogen nazi’s?”, “Hoe beletten de Vlamingen de Walen Nederlands te spreken?”, enz…

Meer info:

Wat? ‘De Oogst van het Seizoen’
Waar? Concertgebouw Brugge (kamermuziekzaal)
Wanneer? Dinsdag 3 mei 2011 om 20u
Tickets? Tickets kosten 7 euro. Reserveren doe je via het nummer 070/223302 of aan de In&Uit-balie

GENT – Vrijdagavond lanceerde Herman Brusselmans in de Charlatan zijn meer-dan-vijftigste boek . Ook de overigens wonderwel knappe vertegenwoordigster van uitgeverij Prometheus, Ronit Palache, die speciaal uit Amsterdam naar Gent was gekomen, wist het niet echt precies meer of het nu om het 52ste of 53ste boek ging. Soit, als het om kwaliteit gaat, dan steekt het niet op eentje meer of minder. En zoals Paul Luyten van boekhandel Walry zei: het leven, dat is lezen en feesten.

Maar eerst terug naar Ronit Palache, die ons even deed vergeten dat Brusselmans deze keer geen bekende Vlaamse madam zoals Ann Van Elsen of Clara Cleymans had uitgenodigd om zijn boek in te leiden. Ronith vertelde over Herman Brusselmans en Van drie tot zes hetvolgende:

Ik moet u eerlijk bekennen dat ik deze langharige excentriekeling nooit eerder dan vandaag ontmoette, maar de legende was mij uiteraard wel al bekend. Menig boek verslond ik dan ook van hem, wiens grote idool, bleek tijdens het laatste auteursfeest waar hij acte de présence gaf, de Nederlandse actrice Yolanthe Kabau van Kasbergen is. De uitgeverij stuurde ook mede daarom mij maar hier naartoe. Ik kwam het dichtst in de buurt van deze wulpse schone. Wellicht kun je van ook mij een verzameling plaatjes beginnen, Herman?

Van drie tot zes, dames en heren is een wederom fantastisch boek. Een prachtige liefdesroman en dat is ondanks mijn baan als publiciteitsmedewerker geen suffe promotietaal, maar volkomen terecht. Dit boek is onder meer bijzonder in zijn oeuvre omdat het heel persoonlijk is en niet het zoveelste plotloze boek vol met onzinverhalen. Het is een ontroerende, beklemmende roman geworden.

Waarna de grote schrijver aan een signeersessie begon en onder meer een boodschap schreef voor Olivier Deschacht, Helmut Lotti, Willy van De Jeugd Van Tegenwoordig en Luk Alloo.

En waarna Mauro Pawlowski, Dirk Swartenbroekx en Remo Perrotti die samen de groep Radical Slave vormen, in die mate van jetje begonnen te geven dat de decibelsmeters alle verdere medewerking weigerden.

Van drie tot zes vertelt het verhaal van Willem Zundap, een man die het niet getroffen heeft in het leven. Naast Zundap is er een tweede hoofdpersonage: het droommeisje. Kortom, Brusselmans alom, zo laat zich verwachten, met de liefde als centraal thema.

Wij laten het hier voorlopig bij, en gaan over naar de openingszin.

Herman Brusselmans heeft een monoloog geschreven voor de actrice Lies Pauwels. De tekst bevat alle typisch Brusselmansiaanse ingrediënten. ‘Ik ben een one trick pony’, vertelt Brusselmans aan De Standaard.

Van Eric De Kuyper tot Erwin Mortier en Annelies Verbeke: Campo heeft al een hele plejade auteurs aangepord om een theaterpersonage in het leven te roepen. Dit keer is Herman Brusselmans aan de beurt, een auteur voor wie theater gewoonlijk uitdraait op een tussendoortje. ‘Tussen het schrijven van twee romans, om mij te amuseren’, zegt hij.

Het begon met De Canadese muur, uit de periode dat hij nog een Mooie Jonge Oppergod was. Het stuk, dat hij samen met Tom Lanoye schreef, werd na de passage in het Raamtheater een blijvertje in het amateurtoneelcircuit.

Voor Campo schreef Brusselmans nu zijn eerste theatertekst in opdracht, over een vrouw op de rand van een zenuwinzinking. Ze is getrouwd met een zwarte, heeft ‘twee apen van kinderen’ en sleept zich door het leven.

Herman Brusselmans als theaterliefhebber: het is iets wat we ons moeilijk kunnen voorstellen. Wat houdt je tegen?
(Bloedserieus) ‘Een psychosomatische aandoening, die ik al vanaf mijn jeugd heb. Als ik midden in een rij zit, heb ik het onbedwingbare gevoel dat ik dringend moet pissen. Ook als ik in de cinema zit.’

‘Ik kan mij ook heel moeilijk in theater inleven. Ik zie altijd alleen de acteur, niet de rol die hij speelt. Dat geldt nog sterker bij bekende figuren. Eerst proberen ze je te doen geloven dat het Lucifer is die het woord tot je richt. Een moment later is het gewoon Jan Decleir, die sakkert omdat de zaal te rumoerig is.’

Is het theater veranderd sinds je debuut in de jaren tachtig?
‘Ik vrees van niet. Ik lees wel eens een recensie in de krant en moet dan constateren dat Shakespeare of Tsjechov op de affiche blijven staan, maar dan gezien door de bril van weer een nieuwe jonge regisseur. En daarnaast heb je de generatie van Arne Sierens, Jan Fabre en Dirk Tanghe, die nog altijd hun ding doen.’

‘Van experiment lig ik niet wakker. Vernieuwing berust op een misverstand: alles is ooit al eens uitgeprobeerd. Ik kan mij niet voorstellen dat je een avondje naar theater gaat en verbluft buitenkomt: “Dat had ik nu nog nooit gezien.” Het geldt trouwens voor zoveel dingen. Ook voor muziek. De laatste echte revolutie, die van de dance, was al gebaseerd op wat daarvoor kwam.’

Schrijf je anders voor theater?
‘Je hebt een voorgeschreven lengte en timing. Het stuk moet nu eenmaal gespeeld worden. En de opdracht luidde ook: een monoloog voor een vrouw. Daar heb ik mij eerlijk gezegd weinig van aangetrokken: de vrouw die hier haar midlifecrisis beleeft, zou eigenlijk een mannelijke hoofdfiguur uit een van mijn romans kunnen zijn.’

‘Iedereen is uiteindelijk een one trick pony. Wat ik goed kan, doe ik al dertig jaar: romans schrijven en columns. Soms kriebelt het wel eens: zou ik geen thriller schrijven? Of een serieus non-fictieboek? Maar het blijft bij een opwelling.’

‘In Een vrouw die de horizon heeft bereikt speel ik wel met het genre. Lies Pauwels speelt eerst zichzelf: het personage Lies Pauwels, zoals ik dat voor haar bedacht heb. En daarna kruipt ze in de huid van Vera Van de Velde, huisvrouw en arm schaap.’

…en ook de vrouw van iemand die als bodyguard ingehuurd is door Dimitri Verhulst. Duiken uw favoriete pispalen weer op?
‘Het lijken altijd dezelfde figuren die ik erdoor sleur, maar er zit eigenlijk geen strategie achter. Ik gebruik gewoon graag mensen die iedereen meteen herkent.’
‘In dit stuk is Dimitri Verhulst zo beroemd geworden, dat hij niet meer zonder bewaking kan buitenkomen. Best een vermakelijk ideetje, niet? Maar een bekend personage opvoeren blijft voor mij in de eerste plaats spielerei. Ik lach graag en kan mensen tot op de grond afbreken. Maar evengoed hemel ik mijn vrienden onvoorwaardelijk op.’
‘In een column heb ik niet zo lang geleden de draak gestoken met de jongste schrijversgeneratie in Vlaanderen. Humo heeft ze daarna allemaal opgebeld, maar niemand wou reageren. Ook Verhulst niet. Polemiek, mijn favoriete genre, vindt hier niet direct veel weerklank.’

Wordt het geen tijd voor een vervolg op uw hilarische ‘Geschiedenis van de Vlaamse Letterkunde’?
‘Dat zit inderdaad in de pijplijn. We zijn intussen 25 jaar later, met een compleet nieuwe generatie schrijvers.’

‘Een vrouw die de horizon heeft bereikt’ gaat in première op woensdag 23 februari bij Campo (Nieuwpoort) in Gent. Ook op donderdag 23, vrijdag 24 en zaterdag 25 februari.
www.campo. nu

“Het is simpel: mijn vrouw kan niet meer leven met een gast zoals ik”

Herman Brusselmans heeft een prachtige liefdesroman geschreven. Zo luidt het pochpraatje van zijn uitgeverij, maar het is waar: tussen het traditionele dissen van BV”s en andere ongelukkige bevolkingsgroepen door, en rondom zijn eeuwig absurde stream of consciousness, heeft Brusselmans in “Van drie tot zes” een verhaal geprikt over de liefde die niet thuis geeft.

Enkele quotes van Herman Brusselmans

HUMO: Voor de goede orde: jullie zijn niet uit elkaar?

Brusselmans: “Absolúút niet. We hebben nu een soort van latrelatie, en we hopen dat alles op termijn weer gezond wordt. Tania huurt nu een eigen appartement. Ze is nog vaak bij mij, maar op die eigen plek kan ze ongestoord een avondje lachen en zeveren met vriendinnen.

“We zien elkaar heel graag. We zijn elkaar niet beu, we hebben elkaar niet de duvel aangedaan met de typische dingen die een relatie kapotmaken. We zitten in zwaar weer, maar we willen er wel samen uit raken.”

HUMO: Je gaat in “Van drie tot zes” tekeer tegen de oppervlakkigheid: “Je kunt maar beter een holenmens zijn dan een Schopenhauer.”

Brusselmans: “Het is de popularisering van letterlijk álles die me stoort. We zitten nu in de hausse van ons eigen Vlaamse gevoel: alles wat we zelf maken, is per definitie fantastisch. Dat wordt ons opgedrongen, ook door de media, die veel meer hun rol spelen dan vijftig jaar geleden.

“Ik krijg geen tijd meer om me rustig een oordeel te vormen over “De Ronde” – nee, al vooraf wordt me duidelijk gemaakt dat ik dat een fantastisch programma moet vinden. Als je niet naar “De slimste mens” kijkt, ben je een debiel. Nu, ik kijk óók naar “De slimste mens” hoor, op een goedwillende manier – ik vind dat helemaal geen slecht programma.

“Maar tegelijk denk ik bijvoorbeeld: relativeer die Philippe Geubels nu eens. Die man heeft zijn plaats in de wereld van de humor, absoluut, maar doe niet alsof hij de meest komische mens aller tijden is. Mensen kunnen klaarblijkelijk niet meer gewoon goed zijn: er worden meteen genieën van gemaakt.

“Letterlijk: over Jonas Geirnaert lees ik nu in de krant dat hij een genie is. Ik vind Kabouter Wesley en “Basta” tof, en “Willy”s en Marjetten” zelfs geweldig. Maar om dan die gast meteen uit te roepen tot een god: dan zijn we efkes de trappers kwijt.

“Het genie Bart De Wever, nog zoiets. Plots krijgt die man de aura van een heiland, en gaan we er met z”n allen voor stemmen. Terwijl voor de verkiezingen toch al duidelijk was dat hij niet de nieuwe wonderdokter is? Het is die plattigheid die me irriteert: dat alles en iedereen fantastisch gevonden wordt, en dat je een zurig ventje bent als je daar wat kanttekeningen bij plaatst.

“Ik behoud mezelf het recht voor om eens rustig voor de dingen te gaan zitten, en dan mijn kritische mening te geven. Niet al vooraf bepalen dat Nathalie Meskens de meest komische vrouw ter wereld is omdat ze prinses Mathilde kan imiteren.

Niet al vooraf vinden dat “Frits en Freddy” naar de top van de box office moet, gewoon omdat het een Vlaamse productie is. Niet al vooraf “Rundskop” beter vinden dan alles van Steven Spielberg, gewoon omdat die film hier gemaakt is. Veel mensen zijn hun kritisch vermogen kwijt.

“Een ergernis in dezelfde lijn: het moet tegenwoordig allemaal ludiek zijn. Het land breekt een triest wereldrecord, en in Gent wordt dat vrolijk gevierd met frieten, bier en grieten die hun tieten laten zien. Ludiek, weet je wel, jolig. Terwijl we eigenlijk gewoon het paleis en het parlement in Brussel moeten gaan afbreken om die klootzakken ter verantwoording te roepen. Ik heb het daar moeilijk mee.

(Glimlacht) “Zeg me als ik doordram.”

Brusselmans “Ik lees ongelooflijk veel. Daardoor kan ik mezelf als schrijver behoorlijk goed inschatten. En ik zeg al jaren: ik speel aan de top in tweede klasse. Niet in eerste klasse, dus. Ik kan lezers amuseren, ik werk snel, ik lever goeie teksten, maar ik ben geen potentiële Nobelprijswinnaar. Ik heb nooit moeite gehad om te beseffen dat ik niet zo fantastisch ben.

“Nu en dan, wanneer ik een tekst of een boek geschreven heb, denk ik wel eens: niet slecht, dit kan gepubliceerd worden. Mijn werk mag er zijn, maar nooit zal ik pretenderen dat ik een schrijver voor de eeuwigheid ben. Ik weet zeker dat ik, als ik morgen doodval, na drie jaar vergeten ben.

“Kijk naar Gerard Reve. Die is twee jaar dood, maar nu al merk ik op literaire optredens dat zeventienjarigen geen idéé hebben wie die man is. Hetzelfde met W.F. Hermans en Harry Mulisch. Hugo Claus sterft, “Het verdriet van België” staat nog twee weken in de top tien, en het is gedaan. Wie leest nu nog “De verwondering”? Niemand. Wie leest Walter van den Broeck nog? Wie noemt hem nog als literaire invloed? Ik, ja. En verder niemand. Dat is spijtig én logisch. Het zou niet van pretentie maar van grote onnozelheid getuigen om te denken dat ik over honderd jaar Shakespeare ben.

“Ik bén trouwens al vergeten.”

Metropool zal dit jaar voor het eerst een Alternatief Boekenbal organiseren met o.a. Herman Brusselmans als spreker. Een literaire avond met een dansje tussendoor en als afsluiter zal Theo Hakkert ( Tubantia ) zijn beste platen draaien.

Herman Brusselsmans

Brusselmans was eind jaren zeventig een vrij succesvolle voetballer. Hij speelde linksbuiten bij Vigor Hamme en Sporting Lokeren, en momenteel heeft hij een eigen minivoetbalclub: De Woody’s, naar zijn overleden hond Woody.

Brusselmans studeerde Germaanse filologie te Gent, waarna hij in een bibliotheek van een ministerie in Brussel ging werken. Over deze tijd in zijn leven gaat zijn doorbraakroman De man die werk vond uit 1985. De hoofdpersoon, de zonderlinge bibliothecaris Louis Tinner, slijt zijn werkdagen met drinken en fantaseren over het koffiemeisje. Het boek schetst met zijn neerslachtige ondertoon een goed beeld van de jaren tachtig. Het wordt door velen beschouwd als zijn beste werk en kreeg in 1998 een vervolg: Nog drie keer slapen en ik word wakker.

Brusselmans vormde samen met Tom Lanoye en Kristien Hemmerechts een nieuwe lichting in de Vlaamse literatuur die begin jaren tachtig opkwam. Zijn werk wordt gekenmerkt door een hoog autobiografisch gehalte en drank, seks en verveling zijn terugkerende thema’s. Ook wordt in zijn boeken vaak gerefereerd aan het leven op het Vlaamse platteland van de jaren zestig, de tijd en de omgeving waarin Brusselmans opgroeide. Een boek dat zich afspeelt in deze tijd is Het einde van mensen in 1967 (1999). Hierin weeft Brusselmans vier korte verhalen in elkaar.

Gummbah

Gummbah ( Gertjan van Leeuwen ) studeerde Journalistiek in Tilburg.In 1994 debuteerde Gummbah in Humo met cartoons over het wereldkampioenschap voetbal. Na Humo volgden de Volkskrant, Cabaret, Boekblad, Nieuwe Revu, enkele Duitse tijdschriften en het Engelse blad Prospect. Gummbah treedt ook op met een diashow. Terwijl zelf ontworpen boekomslagen van net niet verschenen boeken op een diascherm worden geprojecteerd, leest hij fragmenten uit de betreffende titels. Met Hans Teeuwen en Pieter Bouwman trad hij op met de theater- en tv-voorstelling Poelmo. Samen met een aantal vrienden, waaronder Jeroen de Leijer (tekenaar van Eefje Wentelteefje), richtte Gummbah de Bond tegen Humor op, met het eigen tijdschrift De Bedenkelijk Kijkende Grondeekhoorn. Gummbah’s kracht ligt in de uitstekende combinatie van tekening en tekst.